نوسانات شدید بازار نفت در هفته گذشته
سقوط قیمتها با امید به کاهش تنشهای خاورمیانه
بازار جهانی نفت در هفته منتهی به ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ (حدود ۸ مرداد ۱۴۰۵) یکی از پرنوسانترین دورههای خود را تجربه کرد. قیمتها که در میانه هفته تحت تأثیر تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و اختلال در تنگه هرمز به اوج رسیده بودند، با انتشار اخبار مربوط به توقف موقت حملات و آغاز مذاکرات، با افت شدید مواجه شدند.
به گزارش دلوارنامه،این تحولات نشاندهنده حساسیت بالای بازار نفت به اخبار سیاسی و نظامی است و بار دیگر اهمیت تنگه هرمز بهعنوان شریان حیاتی انرژی جهان را یادآوری کرد.
در آغاز هفته (حدود ۲۲ تا ۲۴ ژوئیه)، قیمت نفت برنت به سطوح بالای ۹۵ تا بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید و حتی در برخی معاملات به حدود ۱۰۲ دلار نزدیک شد. نفت خام وست تگزاس اینترمیدیت (WTI) نیز به بالای ۹۲ دلار صعود کرد. این افزایش عمدتاً ناشی از نگرانیها درباره اختلال در صادرات از طریق تنگه هرمز و حملات گزارششده به زیرساختهای انرژی در منطقه بود. دادههای ردیابی کشتیها نشان میداد که عبور نفتکشها از تنگه هرمز به شدت کاهش یافته و به کمتر از ۱۰ کشتی در روز رسیده است، در حالی که جریان عادی حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز است. این اختلال، همراه با ادعاهای مربوط به حملات به تانکرها و تهدیدات در دریای سرخ، پرمیوم جنگ (جنگپریمیوم) را به قیمتها افزود و باعث جهش حدود ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمتها نسبت به اوایل ماه ژوئیه شد.
اما نقطه عطف هفته در روز دوشنبه ۲۷ ژوئیه رخ داد. با اعلام توقف حملات آمریکا علیه ایران و سیگنالهای مثبت از سوی تهران مبنی بر توقف اقدامات تلافیجویانه و ورود به مذاکرات (از جمله از طریق عمان درباره تنگه هرمز)، بازار به شدت واکنش نشان داد. قیمت نفت برنت در یک روز حدود ۸.۷ درصد افت کرد و به حدود ۸۸.۳۶ دلار رسید، در حالی که WTI نزدیک به ۷.۵ درصد کاهش یافت و به حدود ۸۲.۶۱ دلار بسته شد. برخی گزارشها از افت بیش از ۱۶ درصدی نسبت به اوجهای اخیر و رسیدن قیمتها به نزدیکی ۷۹ دلار خبر دادند. این بزرگترین افت روزانه در ماههای اخیر بود و نشان داد که چگونه امید به کاهش تنشها میتواند پرمیوم ژئوپلیتیکی را به سرعت از بین ببرد.
تا پایان هفته و روز ۲۹ ژوئیه، قیمتها تا حدی بازیابی شدند. طبق دادههای معاملاتی، نفت WTI در حدود ۸۲ تا ۸۳ دلار و برنت نزدیک به ۸۷ دلار معامله میشد. با این حال، نوسانات همچنان بالا بود و بازار بین امید به ثبات و نگرانی از احتمال بازگشت تنشها در نوسان قرار داشت. ترامپ در اظهارات خود مذاکرات با ایران را «بسیار دوستانه» توصیف کرد، اما هشدار داد که این مذاکرات طولانی نخواهد بود و آمریکا آماده استفاده از داراییهای مسدودشده ایران برای جبران خسارات است. همزمان، دادههای کشتیرانی نشان میداد که جریان نفت از تنگه هرمز هنوز به سطح عادی بازنگشته است.
از سوی دیگر، عوامل بنیادی عرضه و تقاضا نیز نقش داشتند. اوپکپلاس در اوایل ماه ژوئیه تصمیم گرفت تولید خود را از ماه اوت به میزان ۱۸۸ هزار بشکه در روز افزایش دهد. این افزایش که بخشی از روند تدریجی بازگشت تولیدات قطعشده قبلی است، فشار نزولی بیشتری بر قیمتها وارد کرد. با این حال، صادرات واقعی برخی تولیدکنندگان خلیج فارس به دلیل اختلالات هرمز همچنان پایینتر از سطوح پیش از بحران بود. اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) پیشتر پیشبینی کرده بود که قیمت برنت در سهماهه سوم ۲۰۲۶ به طور میانگین حدود ۷۴ دلار باشد، اما نوسانات شدید هفته گذشته این پیشبینی را با چالش مواجه کرد و نشان داد که ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان غالب هستند.
تقاضای جهانی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. پیشبینیها حاکی از کاهش مصرف جهانی نفت به دلیل هزینههای بالای انرژی در آسیا و کندی رشد اقتصادی است. در عین حال، موجودیهای نفت آمریکا و گزارشهای هفتگی EIA همچنان مورد توجه معاملهگران قرار دارد. بازار در هفته گذشته نشان داد که هرگونه خبر مثبت درباره امنیت کشتیرانی در هرمز یا پیشرفت مذاکرات میتواند قیمتها را به سرعت پایین بکشد، در حالی که هر نشانه از تشدید تنش، موج جدیدی از خرید ایجاد میکند.
در مجموع، هفته گذشته بازار نفت را در وضعیت بسیار ناپایداری قرار داد. قیمتها از اوجهای نزدیک به ۱۰۰ دلار به سطوح ۸۲–۸۷ دلاری عقبنشینی کردند، اما عدم اطمینان درباره آینده مذاکرات ایران و آمریکا و وضعیت واقعی عبور نفتکشها از تنگه هرمز، همچنان سایه سنگینی بر بازار افکنده است. تحلیلگران معتقدند که تا زمان بازگشت جریان عادی نفت از خلیج فارس و کاهش ریسکهای نظامی، نوسانات بالا ادامه خواهد داشت. سرمایهگذاران و مصرفکنندگان باید آماده تغییرات سریع قیمت باشند، زیرا بازار نفت در شرایط فعلی بیش از هر زمان دیگری به اخبار سیاسی وابسته است.
این تحولات نه تنها بر قیمت بنزین و فرآوردههای نفتی در سراسر جهان تأثیر میگذارد، بلکه پیامدهای گستردهای برای اقتصادهای وابسته به واردات انرژی، از جمله بسیاری از کشورهای آسیایی و اروپایی، دارد. هفته آینده نیز با انتشار گزارشهای موجودی و ادامه مذاکرات، میتواند تعیینکننده مسیر کوتاهمدت قیمتها باشد.
