پس از آسیبهای واردشده به زیرساختهای انرژی کشور در جریان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، اکنون یکی از مهمترین نگرانیها به وضعیت مجتمعهای پتروشیمی و به ویژه بخش یوتیلیتی آنها مربوط میشود. بخش قابل توجهی از این آسیبها متوجه نیروگاهها و تاسیسات تامین برق مجتمعهای پتروشیمی بوده است. این موضوع نه فقط تولید برق این واحدها را کاهش داده بلکه استمرار تولید محصولات پتروشیمی را نیز با چالش روبهرو کرده است.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که بسیاری از واحدهای پتروشیمی برای حفظ فرآیند تولید به برق پایدار و بدون نوسان نیاز دارند. در چنین شرایطی، هرگونه اختلال در بخش یوتیلیتی میتواند به کاهش ظرفیت تولید یا حتی توقف فعالیت برخی واحدها منجر شود. به همین دلیل بازسازی این زیرساختها اقدامی ضروری برای حفظ تولید، صادرات و درآمد صنعت پتروشیمی محسوب میشود.
آسیب بیش از 4700 مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور
عباس علیآبادی وزیر نیرو، در همایش سراسری حکمرانی همافزا اعلام کرد: بیش از ۴۷۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاهی کشور که عمدتا متعلق به صنایع پتروشیمی بوده آسیب دیده است. این نیروگاهها سال گذشته حدود ۱۱۰۰ مگاوات برق به شبکه تحویل میدادند اما اکنون همان صنایع حدود ۲۰۰۰ مگاوات برق از شبکه دریافت میکنند و در نتیجه حدود ۳۰۰۰ مگاوات کسری در این بخش ایجاد شده است.
با وجود این شرایط، وزیر نیرو تاکید کرده که میزان برق تحویلی به صنایع نسبت به سال گذشته حدود ۲۵ درصد افزایش یافته تا از افت تولید جلوگیری شود. با این حال با توجه به این که نیاز صنایع به طور عمده به شبکه برق سراسری تحمیل شده است، افزایش 25 درصدی نمیتواند کل کمبود برق بهوجود آمده را جبران کند و از این رو نیاز است که کل کسری برق هرچه سریعتر جبران شود.
واردات برق از ترکیه برای جبران کمبود برق پتروشیمیها
با این حال به نظر میرسد وزارت نیرو چند مسیر را برای جبران این کمبود دنبال میکند. یکی از مهمترین برنامهها، بررسی واردات برق از ترکیه است. بر اساس اعلام مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو، مذاکرات اولیه برای واردات برق با هدف تامین نیاز صنایع پتروشیمی آغاز شده است. او گفته است که با استفاده از پست برق بک تو بک (Back-to-Back) موجود در مرز و خط انتقال خوی به وان امکان انتقال تا ۴۵۰ مگاوات برق وجود دارد.
به گفته وی، در صورت توافق بر سر قیمت برق، قرارداد سهجانبهای میان وزارت نیرو، صنایع پتروشیمی و طرف ترکیهای با همکاری یک شرکت خصوصی منعقد خواهد شد.
تعلل در بازسازی زیرساختهای آسیبدیده معادل از دست رفتن ظرفیت تولید و صادرات پتروشیمیهاست
با این حال، تامین برق جایگزین تنها بخشی از راهحل است و بازسازی زیرساختهای آسیبدیده همچنان اولویت اصلی به شمار میرود. تجربه صنعت انرژی نشان میدهد که تاخیر در اتمام عملیات بازسازی تنها به معنای عقب افتادن پروژهها نیست، بلکه به معنای از دست رفتن تولید، افزایش هزینههای احیا، کاهش درآمد و از دست رفتن سهم بازار نیز خواهد بود. به همین دلیل فرصت موجود برای بازگرداندن ظرفیتهای از دست رفته به سرعت در حال کاهش است و هر روز تاخیر، فرآیند احیای صنعت را دشوارتر میکند.
آنطور که همشهری گزارش داده، حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان نفت، گاز و پتروشیمی، عنوان کرد: عمده آسیبها در مجتمعهای بندر امام و عسلویه رخ داده و حدود ۳۶۰۰ مگاوات برق این واحدها از مدار خارج شده است. علاوه بر این دو مجتمع، تعداد زیادی واحد پتروشیمی خارج از منطقه بندرامام و عسلویه وجود دارد که در جریان جنگ آسیبی ندیدند.
او همچنین اعلام کرد: دولت تاکنون حدود هزار مگاوات برق برای پتروشیمیهای جنوب تامین کرده و برخی واحدهایی که وابستگی کمتری به یوتیلیتی داشتهاند با ظرفیت پایینتر دوباره راهاندازی شدهاند. اما برخی مجتمعها مانند بخش نساجی پتروشیمی بندر امام به برق کاملا پایدار و بدون نوسان نیاز دارند و استفاده از برق شبکه سراسری برای آنها کافی نیست.
به گفته وی، سرعت بازگشت کامل تولید به راهاندازی مجتمعهای مبین، دماوند و فجر وابسته است که نقش اصلی را در تامین خدمات یوتیلیتی این منطقه بر عهده دارند.
همانطور که پیداست، بخش مهمی از تولید پتروشیمیهای کشور وابسته به زیرساختهای آسیبدیده است و نمیتوان امیدوار بود که با واردات برق یا تامین از طریق برق سراسری، میزان تولید پتروشیمیها به شرایط پیش از جنگ بازگردد. از این رو، جبران زیرساختهای آسیبدیده برای بازسازی صنعت پتروشیمی، افزایش تولید و صادرات و افزایش سهم بازار حیاتی است.
صنعت پتروشیمی اکنون در نقطهای قرار گرفته که شاید مدیریت کوتاهمدت بحران از طریق افزایش تخصیص برق، واردات برق و عرضه اختصاصی میتواند از افت بیشتر تولید جلوگیری کند اما بازگشت پایدار ظرفیت تولید تنها با بازسازی سریع نیروگاهها و زیرساختهای یوتیلیتی امکانپذیر است. هرچه این فرآیند با سرعت بیشتری انجام شود، احتمال حفظ تولید، صادرات و جایگاه صنعت پتروشیمی در بازارهای داخلی و خارجی نیز افزایش مییابد، در غیر این صورت، نمیتوان به احیای کامل صنعت پتروشیمی امیدوار بود.
منبع: تجارت نیوز
