یک تحلیلگر بازار انرژی معتقد است: توصیه وزیر خزانه‌داری آمریکا به ایرانیان برای انبار کردن سوخت، ضمن نمایش بی‌اطلاعی کاخ سفید از شبکه انرژی ایران، تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر سقوط آزاد ذخایر راهبردی نفت ایالات متحده به کف تاریخی ۴۴ ساله قلمداد می شود.
اسکات بسنت وزیر خزانه داری آمریکا در ادامه تلاش ها و فضاسازی رسانه ای در جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران و پس از آنکه پیش بینی فروپاشی اقتصادی ایران ظرف دو هفته به واقعیت نپوست، به تازگی ادعای جدیدی مبنی بر پایان یافتن سوخت مورد نیاز مردم ایران در زمستان را مطرح کرده است؛ او با نادیده گرفتن بحران سوخت و انرژی که در پی تجاوز ائتلاف آمریکایی – صهیونیستی به ایران سراسر جهان را تحت تاثیر قرار داده و نه تنها مردم آمریکا بلکه اروپایی ها و دیگر ساکنان کره زمین را خشمگین کرده است، مدعی شده که مردم ایران از همین حالا باید بنزین انبار کنند زیرا در زمستان به آن نیاز دارند.
البته این گزافه گویی های بسنت بی پاسخ نمانده است؛ حمید بورد سرپرست وزارت نفت در این باره نوشته بود: وزیر خزانه‌داری آمریکا به جای توصیه به ایرانیان برای ذخیره سوخت، بهتر است نگران قیمت آن برای مردمش باشد؛ درحالی که دیپلماسی گازی در مسکو در جریان است، آمریکا به‌دنبال گازوئیل می‌گردد. مخاطب بسنت برای ذخیره سوخت باید مردم آمریکا باشند که ماه‌هاست هزینه ماجراجویی ترامپ را می‌دهند.
این ادعاها در حالی مطرح می شود که واقعیت های بازار انرژی در ایران و جهان دو موضوع متفاوت مطرح می کند؛ از یک سو شاهد متنوع سازی سبد سوخت زمستانی مورد نیاز کشور از ماههای گذشته هستیم و از سوی دیگر شرایط اضطراری تامین سوخت در سایر کشورها که سبب شده تا دریچه ذخایر استراتژیک خود را بگشایند و برداشت های خود را برای پایین آوردن تورم ناشی از سوخت افزایش دهند.
واقعیت این است که بیش از ۹۸ درصد جمعیت شهری و بالغ بر ۸۶ درصد مناطق روستایی کشور به شبکه سراسری گاز طبیعی متصل هستند و اکنون مهمترین گزاره در سبد سوخت ایرانیان گاز طبیعی است و نه سایر سوخت های فسیلی همچون نفت سفید یا سایر سوخت ها؛ از سوی دیگر بررسی وضعیت ذخایر سوخت خود آمریکا نیز نکات جالب توجهی را آشکار می کند، موضوعی که بسنت پیش و بیش از هر کسی باید متوجه آخرین وضعیت آن باشد.
در همین زمینه احسان جنابی تحلیلگر بین المللی نفت و انرژی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا به بیان جزئیات وضعیت انرژی در آمریکا آن هم در آستانه انتخابات سرنوشت ساز پیش رو در این کشور پرداخت.
سقوط ذخایر استراتژیک آمریکا به کف تاریخی ۴۴ ساله
تحلیلگر ارشد بازار انرژی با تشریح آمار و ارقام موجودی نفت واشنگتن معتقد است: موجودی ذخایر نفت آمریکا به حدود ۲۸۲ میلیون بشکه رسیده که چنین کفی از سال ۱۹۸۲ تاکنون بی‌سابقه بوده است.
وی اضافه کرد: اگرچه این اهرم کماکان برای مهار کوتاه‌مدت بهای سوخت استفاده می‌شود، اما واقعیت میدانی نشان می‌دهد که توان مانور آینده ایالات متحده در این حوزه تا حد زیادی فرسوده و محدود شده است. کما اینکه در هفته منتهی به ۲۳ اکتبر نیز ذخایر استراتژیک این کشور ۱.۹ میلیون بشکه دیگر کاهش یافت و موجودی فرآورده‌های میان‌تقطیر شامل دیزل و گازوئیل حرارتی نیز با افت ۱.۵ میلیون بشکه‌ای، به حدود ۱۰۲ میلیون بشکه رسید.
جنابی به تعهدات بین‌المللی واشنگتن در قالب آژانس بین‌المللی انرژی اشاره و اعلام کرد: به‌دنبال تعهد آمریکا برای عرضه ۱۷۲ میلیون بشکه در چارچوب بسته اضطراری ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) که در مارس ۲۰۲۶ اعلام شد، وزارت انرژی آمریکا اقدام به آزادسازی ۱۷ میلیون بشکه نفت خام دیگر از مخازن خود کرده است.
به گفته این تحلیلگر، در مقطع فعلی حجم این ذخایر حدود ۲۸۳ میلیون بشکه است که در صورت برداشت کامل این محموله و پیش از جایگزینی نفت‌های قبلی، موجودی کل ذخایر به حدود ۲۶۶ میلیون بشکه سقوط خواهد کرد؛ رقمی که مماس با خط قرمز و حداقل ظرفیت عملیاتی مخازن است.
وی افزود: در ماه ژوئن، شرکت‌ها حدود ۵۰۰ هزار بشکه از نفت برداشتی از این ذخایر را تحویل گرفتند. از سوی دیگر، گزارش‌های موسسه نفت آمریکا حکایت از آن دارد که ذخایر نفت خام این کشور در اوایل اکتبر ۱۱.۱۲ میلیون بشکه کاهش یافته که این روند کاهشی پس از افت ۲.۰۹ میلیون بشکه‌ای در دوره پیشین رقم خورده است.
جنابی توضیح داد: در یک افق ۲۶ هفته‌ای، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا در مجموع بیش از ۵۱ میلیون بشکه افت داشته است. آزادسازی ۱۷ میلیون بشکه کنونی نیز در ادامه برنامه آژانس بین‌المللی انرژی برای تسریع در عرضه حدود ۱۰۰ میلیون بشکه باقی‌مانده از طرح مارس است.
وی این اقدام را تلاشی مقطعی برای مهار بحران عرضه نفت دانست و اظهار داشت: موفقیت نهایی این اقدام، وابستگی مستقیمی به سطح مشارکت شرکت‌ها، شرایط و تعهدات بازگرداندن نفت به مخازن و توان عملیاتی پالایشگاه‌ها دارد زیرا کاهش احتمالی ذخایر راهبردی به مرز ۲۶۶ میلیون بشکه، مخاطره حفظ تاب‌آوری آمریکا در بحران‌های آتی را دوچندان کرده است.
ماهیت تحریم ها ایجاد هراس اجتماعی است
این تحلیلگر حوزه انرژی با اشاره به مواضع سیاسی مقامات آمریکایی تصریح کرد: توصیه اخیر وزیر خزانه‌داری آمریکا به شهروندان ایرانی مبنی بر ذخیره‌سازی نفت و بنزین، پیش از آنکه راهکاری مصرفی یا دلسوزانه باشد، گزاره‌ای هدفمند و متاثر از پیچیدگی‌های ژئوپلیتیک و اقتصاد سیاسی است.
به عقیده جنابی، از منظر فنی، ذخیره‌سازی سوخت توسط خانواده‌ها به‌دلیل خطرات بالای اشتعال، ایمنی پایین و نبود امکانات لجستیکی، طرحی ناممکن و مردود است. در واقع این اظهارات یک عملیات روانی حساب‌شده با هدف تزریق التهاب، اضطراب و ایجاد فضای نااطمینانی در بازار توزیع فرآورده‌های نفتی داخل ایران به شمار می‌رود.
وی اضافه کرد: این موضع‌گیری واشنگتن به‌شکل ضمنی اعترافی آشکار به ماهیت فشار هدفمند تحریم‌ها بر زیرساخت‌های اقتصادی و معیشت مردم ایران است تا از طریق ایجاد هراس اجتماعی، جامعه را دچار تشویش کنند.
این کارشناس انرژی تاکید کرد: نباید از این نکته غافل شد که این دست موضع‌گیری‌ها نوعی فرافکنی از سوی دولت آمریکا است تا بار سنگین بحران انرژی و گرانی فزاینده سوخت را که معیشت قشر متوسط و اقتصاد خانوارهای آمریکایی را به‌شدت تحت فشار قرار داده، تحت‌الشعاع قرار دهند و توجه افکار عمومی را منحرف سازند.
ذخایر اضطراری نفت برای مهار شوک های آنی طراحی شده اند و نه بحران طولانی
جنابی در ادامه به فلسفه ایجاد ساز و کار ذخایر استراتژیک انرژی در جهان اشاره کرد و گفت: بررسی جامع آرایش ذخایر استراتژیک در آمریکا و اروپا آشکار می‌سازد که ذخایر اضطراری برای مهار شوک‌های شدید و آنی طراحی شده‌اند، نه آنکه به جایگزینی دائمی برای تولید نفت یا مسیرهای مسدودشده ترانزیتی تبدیل شوند.
وی تاکیدکرد: واشنگتن با برداشت‌های پی‌درپی و تخلیه مخازن خود تا کف تاریخی، شاید در کوتاه‌مدت آرامشی شکننده ایجاد کرده باشد، اما هزینه سنگین آن را با افت توان بازدارندگی و تضعیف امنیت انرژی خود و هم‌پیمانانش در بلندمدت پرداخته است.
این کارشناس انرژی در ادامه گفت: تداوم این روند و تاخیر در بازتولید ذخایر، ضربه‌پذیری آمریکا را در مواجهه با تکانه‌های آتی جهان به اوج می‌رساند؛ در حالی که حل پایدار بحران، تنها در گرو پرداختن به عوامل بنیادین عرضه و تقاضا، ثبات ژئوپلیتیکی و تقویت ظرفیت‌های پالایشی برای تامین پایدار فرآورده‌ها خواهد بود.
منبع: ایرنا
